Przedmiotem działania Departamentu Badań Naukowych jest stałe dostarczanie Komisji Europejskiej i władzom państw członkowskich diagnozy naukowej na temat kierunków zmian ładu społeczno-prawnego oraz stanu percepcji i oczekiwań społecznych w zakresie realizacji polityk unijnych.
Zadania te realizowane będą w pierwszej kolejności poprzez programy badawcze zainicjowane w ramach Europejskiego Roku Edukacji dla Demokracji. Pierwszym z nich są badania lexometryczne, dzięki którym organy UE oraz władze krajów członkowskich będą uzyskiwały, w ramach corocznych raportów, wiarygodną, oczyszczoną z szumu informacyjnego i manipulacji propagandowych informację, w jaki sposób europejskie legislatywy wywiązują się z budowania ładu normatywnego, leżącego w interesie demokracji i obywateli.
Badania prowadzone przy zastosowaniu metody lexometrii będą uspołeczniane poprzez prowadzenie corocznie aktualizowanego rankingu zgodności kierunków polityk legislacyjnych realizowanych przez legislatury państw członkowskich UE z kierunkami polityk legislacyjnych realizowanych przez organy Unii Europejskiej.
Ranking taki będzie budował zaufanie do państw członkowskich i polityki ich władz (bądź obniżał poziom tego zaufania), zarówno w sferze społecznej, jak i ekonomicznej, na takiej samej zasadzie jak istniejące obecnie rankingi dotyczące wiarygodności państw wpływają na decyzje inwestorów na rynkach finansowych. Co więcej, pozycja danego kraju w rankingu będzie stymulowała do określonych działań w sferze polityki legislacyjnej, tak samo, jak ma to miejsce w przypadku rankingów istniejących obecnie.
Uspołecznianie wyników badań umożliwi także szeroką promocję działań organów Unii Europejskiej, jako zaspokajających oczekiwania obywateli państw członkowskich.
Drugim stałym programem badawczym realizowanym przez Departament, zainicjowanym w ramach roku edukacji dla demokracji, będzie agregacja i analiza danych na temat postrzegania przez najmłodsze grupy wyborców, we wszystkich krajach Unii Europejskiej, stanu korzyści, albo niedogodności płynących z funkcjonowania UE, oczekiwań w zakresie zmian ustrojowych i priorytetów polityk Unii Europejskiej. Program ten będzie realizowany dzięki wykorzystaniu narzędzi z zakresu socjologii polityki oraz psychologii społecznej.
Departamentem kieruje:
Głównym tematem prac prof. dr hab. Pawła Chmielnickiego jest problematyka materialnych źródeł prawa oraz nowa ekonomia instytucjonalna. W 2009 r. opracował metodę badania długookresowych tendencji występujących w procesie legislacyjnym, związanych ze społeczno-ekonomicznymi powodami tworzenia prawa, nazwaną lexometrią. Badania poświęcone w/w problematyce realizuje nieprzerwanie od ponad 15 lat i mają one charakter unikalny w skali światowej. Wyniki wspomnianych prac badawczych omówione zostały m.in. w książkach: Paweł Chmielnicki, Adam Sulikowski (eds.), „New Perspectives on Legislation. A Comapartive Approach”, Wyd. Peter Lang Berlin 2020; Paweł Chmielnicki „Tworzenie instytucji gospodarki a ustawodawstwo polskie” Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2015; Paweł Chmielnicki (red.), „Pochodzenie, tworzenie i efektywność prawa”, Wyd. 1, Wyd. LexisNexis Warszawa 2014; Paweł Chmielnicki (red.), Anna Dybała, Michał Stachura „Reguły działania człowieka gospodarującego w społeczeństwie jako źródło norm prawnych” Wyd. LexisNexis Warszawa 2010. W 2007 r. wystąpił z inicjatywą powołania ogólnopolskiego miesięcznika prawniczego „Przegląd Prawa Publicznego”, którego redaktorem naczelnym pozostaje do dzisiaj. W 2012 r. założył ogólnopolskie towarzystwo naukowe „Stowarzyszenie Badań nad Źródłami i Funkcjami Prawa”, które obecnie liczy około 150 członków – pracowników naukowych zatrudnionych w kilkunastu ośrodkach akademickich.
Polski 
English (UK)